Chawngchilhi
Chawngchilhi hi hmeichhe danglam tak a ni a. Rulpui nen an inngaizawng a, nikhua a lo rei chuan rulpui fa chu a lo pai ta hial a. Chu chu a pain a hriat chuan Chawngchilhi chawp chuan a sat hlum a, a pum chhunga rul tam tak te pawh chu a sat hlum nghauh nghauh a, mahse, a sahhlum hmaih pakhat erawh a huangtau zui hle a, ran mai duhtawk lovin naupang chenin chu rulpui lo thanglian chuan a dawlhsak ta thin a ni. A kimchang zawkin: Hmanlai hian Chawngchilhi leh a nau hmeichhia hi an awm a, an nuin a thihsan tawh nâ a, an pa chuan a duat thei em em a. An lova buh hmin hmasa chu savain a ei thin a, chuvangin an buh veng turin an feh dun thin a. An pa chuan nitin an chhun chaw tur buh leh sa a funsak thin a. Chutia chaw leh sa a funsak thin chung pawh chuan a nau chu a chêr telh telh mai a, a pa ngaih a tha ta lo va. Ni khat chu a pa chuan a u awm loh hlanin .a zawt chhuak ta a, “Chêmte, tuk tin buh leh sa ka funsak ziah si che u a, engati nge i va chêr sawt em,” a ti a. Ani chuan, “Ka pa, ka sawi ngam lo, ka sawi chuan ka u-in min vaw nek ang,” a ti ta reuh va. A pa chuan hrilh turin a tur chhên a, a pa hnenah chuan, “Ka u chu Rulpui nen an inngaizawng a, chhun chaw fâk Mizo dawnah hian Rulpui chu min kohtir a, an pahnihin an ei thin a, kei chu ka hlau va, ka awm bo thin a, chhun chaw ka ei ve ngai reng reng lo,” a ti ta a. A pa chu a thin ur ta hle mai a, Chawngchilhin rûl a kohtir dante chu a zawt a, a koh dan chu heti ang hi a ni - Chawngchili u leuh, u leuh, Ka u’n zuang se a ti e, Phaizawlah zuang se a ti tiin a han ko va. Chutah Rulpui chuan - Ka zuang na’ng e, ka zuang na’ng e, Vai diar ka khim lai tak a, Tawnsam ka zial lai tak a tiin a lo chhang a. Chumi hnu lawk chuan vau atang chuan lo chhuakin, thlâm lam pan chuan a rawn tleng hruah hruah a, buhchangrum leh sa an fun chu Chawngchilhi nen chuan an ei dun thin a ni. Ni khat chu an pa chuan Chawngchilhi ngaihzawng rûlpui chu thah a tum, a chempui chu a tât hriam sauh sauh mai a, mahse Chawngchilhi chu engmah a hrilh duh lo va. Chawngchilhi hnenah chuan, “Chawngchilh, vawiin chu in lo nghak la, i nau nen kan feh ang e,” a ti a. Chawngchilhi chuan, “Ka pa ka nau nen kan feh zawk ang, nang chu i upa tawh a, i chau ang,” a ti a. Mahse, a pa Mizo chuan a tum luih tlat avangin a pa thu a hnial ngam si lo va, inah a awm ta a. Chawngchilhi pa leh a nau chu an feh ta a. Chawfak a lo hun chuan Chawngchilhi pa chuan a tih thin dan pangngaiin rûl chu ko turin a tir a. Chawngchilhi nau chu rûl ko tur chuan a kal ta a. A kaw ko tlangah chuan a ding a, Chawngchili u leuh, u leuh, Ka u’n zuang se a ti e, Phaizawlah zuang se a ti a va ti a. Rûl chu phûr takin a lo tleng leh ta hruah hruah a. A pa chu thlâmah Chawngchilhi lemah a lo chang a, a chem hriam tak chu a hûm rû a. Rûl chu thlâmah chuan ngampa takin a lo tleng lut a, Chawngchilhi nen hlim takin chaw an ei dun leh dawn emaw a ti a; mahse Chawngchilhi pa chuan a bul hnai a lo thlen chuan a chempui hriam tak chuan a lo sat thut a. Bung hnih bung thumah a chhuah a, a sa chu thlam hnuaiah a phum a, a serh erawh chu thukah a phum a, tichuan tlaiah an haw ta a. Mahse Chawngchilhi hnenah chuan engmah an sawi reng reng lo va. A tukah chuan Chawngchilhi te unau chu an feh dun leh ta a. Chawfâk a lo hun chuan ni dang ang bawkin a nau chu rul ko turin a tir leh a. A nau chuan engmah a sawi lo va, ngawi rengin a kal mai a. A han ko leh a, mahse chhangtu awm lovin a reh vang vang mai a. Chawngchilhi lungleng chu a tap a tap ta mai a, a tah hla chu – Mizo Tu chem hriam emaw i tawn, Chhim lam chem hriam maw i tawn, Hmar lam chem hriam maw i tawn tih hi a ni. Chutia tah hla a chham chu rûl thlarau chuan a lo chhang a, Chhim lam chem hriam ka tawk lo, Hmar lam chem hriam ka tawk lo, I pa chem hriam ka tawk e a rawn ti ta mai a. Chawngchilhi chuan mak a ti em em a. A lungleng lutuk chuan rûl sa them tla hmuh tumin thlâm vel chu a zawng ruai ruai a, thlâm hnuaia a pain a phum chu a zuk hmu ta a. Chawfak hun a nih tawh avangin an feh kal dawna a pain, “I chawhmeh atan bawkbawn pawh ka thukphum kha,” a tih kha a hre chhuak a. Thuk chu a han hai a, rul serh chu a hai chhuak a. Rul chu a ngai em em a, a serh chu a kapah a sep a, tlaiah chuan hlim lo deuhvin a nau nen an haw ta a. Losul haw hun lai chuan a pa kha chempui nen kawngka bulah a lo mu a. Chawngchilhi chu a lo haw a, a pa hnenah chuan, “Ka pa, kiang rawh, bawlh ka thlauh ang che,” a ti a. A pa chuan, “Fate bawlhhlawh ka ten ngai lo ve,” a ti tlat a, a tho duh si lo va. Chawngchilhi chuan hreh tak chung chuan a pa chu a han kân a, a kapa rul serh a zeh kha a pa thin hnûn takah chuan a thlauh palh ta a. A pa thin chu a alh ta phut a, Chawngchilhi chu a sat chhum hmawk mai a. Chawngchilhi chuan rul note hi a lo pai teuh mai a, chutia a Mizo pain a han sah veleh chuan a tleng ta sup sup mai a. Chawngchilhi pa chuan a that zel a, pakhat chu dawhthleng hnuaiah a tleng lut hman hlauh a, inhnuaiah a tla thla a, sephung kuaah a tleng lut ta daih a, a that ve hman ta lo va. Chu rul no chu a lo lian deuh va, ar ei a ching ta a. An khua chuan an ning ta hle mai a. Thah a tum thin nâ a, an that thei reng reng lo va. Nakinah chuan a lo lian ta em em a, ar chang pawh ni lovin naupang, thimhlima pawnto haw fel deuhte hi a ei ta zel a, an mangang em em ta mai a. Pitartê pakhat hian chu rul awmna kua chu a lo hria a. An han zawt a, “In thah hunah a sa tha min pek ve dawn loh chuan ka sawi duh lo,” a ti tlat a. Pek an tiam hnu chuan a hrilh ta a. Rul kaw kovah chuan thang an kam a, an awk ta a. A nghawngah an hling a, a khuain rul chu a kua atang chuan hnu chhuah an tum a. Sei tak an hnuh chhuah hnu pawh chuan, “Min pawt min pawt mah ula, ka meiin rûn râl a la khawih e,” a la ti fo mai a. Nakinah chuan an pawt ning chuan an tan chhum a, a sa chu a khuain an insem a, mahse pitartê kha a lu chauh an pe ta a. Pitartê chuan tukthuan hmeh atan tiin a zankhuain a mung ta a. Chumi zan kher chuan an khuaah chuan mikhual an tam hle a, pitarte pawh chuan pakhat chu a thleng ve a. A rul lu chhum chu a hmin tawh emaw tiin a tûlthir chuan a han vit a. Rul chuan, “Ka mit reu reu i vit ang e,” a lo ti a. Rei ngial a chhum leh hnu pawh chuan a chhum hlum zo ta ngang lo va, ‘ei mi a nih chai loh hỉ’ tiin a paih ta daih a. Mizo Zana ar khuang zawng zawng chuan, “Ti ti ik ik, khual chhuak rawh se,” an ti ta thluah thluah mai a. Pitarte chuan a mikhual chu a hawtir ta thuai a. Chu veleh khua chu a min ta dur dur a, rul sa eitute in zawng zawng chu a min chhe vek a, pitarte in chauh a min lo va. Rul lu a paih kha ûmpuiah a lo to va, pakhat chauh a rah a. A rah chu a lian hle mai a, Pitarte in tiat lai a ni a. Chhura hian, “Khi ûm khian mu engzat nge neia in rin?” tiin a zawt hlawm a, tuman rin ngaihna pawh an hre lo va. Mite chuan, “Anih engzat nge awma i rin” tiin an han zawt a. Chhura chuan, “Mu pakhat chauh a nei,” a ti roh va. An han phel nâk chuan chu ûmpui lianpui chuan mu pakhat chauh hi a lo nei tak tak a, mak an ti hle a. Chu chu tun thlenga, ‘Chhura ûmpui mu hriať’ an tih tak zel hi a ni e, an tia lawm. Chawngchilhi pa: Tunlai khawvelah hian fate sualnaa zilh ngam leh thunun ngam pa kan mamawh hle tawh awm e. Chawngchilhin rul a ngaizawng a, a mutpui a, rul fa hial a pai thu a hriatin a fanu mah ni se, midang tana harsatna a la thlen zel dan tur a ngaihtuah a, a fanu pawh chu a sat hlum a, a kaw chhunga rul note tam tak pawh a that zel a ni tih kan hmu. A fanu Chawngchilhi laka a thiltih avang hian dem aiin harsatna laka khawtlang chhantu a nih avanga huaisenna lam a entir a tihtheih ang.
